پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین هوش هیجانی، بخشش و شفقت‌ورزی با کیفیت روابط زناشویی در زنان متأهل سرپرست خانوار شهر رشت انجام شد. این مطالعه از نوع پژوهش‌های کاربردی و همبستگی و با روش پیمایشی و کمی طراحی گردید. جامعه آماری شامل کلیه زنان متأهل سرپرست خانوار شهر رشت بود که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه 384 نفر تعیین و به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های استاندارد رضایت زناشویی اولسون و همکاران (1987)، مقیاس شفقت به خود ریس و همکاران (2011)، مقیاس هوش هیجانی شات و همکاران (1998) و مقیاس بخشش پولارد و همکاران (1998) استفاده شد که همگی از پایایی و روایی مطلوب برخوردار بودند. نتایج آزمون فرضیات نشان داد که بین تمامی ابعاد هوش هیجانی (تنظیم هیجان، ارزیابی و بیان هیجان، بهره‌برداری از هیجان) با کیفیت روابط زناشویی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ به‌طوری که بهره‌برداری از هیجان بیشترین تأثیر را داشت و مجموع این ابعاد توانستند 6/82 درصد تغییرات کیفیت روابط را تبیین کنند. همچنین تمامی ابعاد بخشش شامل درک واقع‌بینانه، تصدیق خطا، جبران عمل، دلجویی و احساس بهبودی با کیفیت روابط زناشویی همبستگی مثبت و معنادار داشتند و جبران عمل نقش کلیدی در پیش‌بینی کیفیت روابط زناشویی ایفا کرد. شفقت‌ورزی نیز با ابعاد مثبت مهربانی با خود، اشتراکات انسانی و ذهن‌آگاهی رابطه مثبت و معنادار و با ابعاد منفی قضاوت نسبت به خود، انزوا و همانندسازی افراطی رابطه منفی داشت. مجموع ابعاد شفقت‌ورزی 3/86 درصد واریانس کیفیت روابط را پیش‌بینی نمود. در نهایت، تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که ترکیب هوش هیجانی، بخشش و شفقت‌ورزی قادر است 7/84 درصد از واریانس کیفیت روابط زناشویی را پیش‌بینی کند؛ که در این میان بخشش بیشترین نقش پیش‌بینی را داشت. این نتایج تأکید می‌کند که هوش هیجانی، بخشش و شفقت‌ورزی به‌عنوان عوامل روان‌شناختی مهم، به‌طور معناداری با بهبود کیفیت روابط زناشویی در زنان متأهل سرپرست خانوار مرتبط هستند. بنابراین، پیشنهاد می‌شود برنامه‌های آموزشی و مداخلات روان‌شناختی با هدف تقویت این مولفه‌ها به ویژه بخشش و مهارت‌های بهره‌برداری از هیجان و شفقت‌ورزی طراحی و اجرا شود تا زمینه‌ساز بهبود کیفیت روابط و افزایش رضایت زناشویی در این گروه گردد.

هوش هیجانی بخشش شفقت ورزی کیفیت روابط زناشویی