پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین هوش هیجانی، بخشش و شفقت ورزی با کیفیت روابط زناشویی در زنان متأهل سرپرست خانوار شهر رشت انجام شد. این مطالعه از نوع پژوهش های کاربردی و همبستگی و با روش پیمایشی و کمی طراحی گردید. جامعه آماری شامل کلیه زنان متأهل سرپرست خانوار شهر رشت بود که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه 384 نفر تعیین و به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد رضایت زناشویی اولسون و همکاران (1987)، مقیاس شفقت به خود ریس و همکاران (2011)، مقیاس هوش هیجانی شات و همکاران (1998) و مقیاس بخشش پولارد و همکاران (1998) استفاده شد که همگی از پایایی و روایی مطلوب برخوردار بودند. نتایج آزمون فرضیات نشان داد که بین تمامی ابعاد هوش هیجانی (تنظیم هیجان، ارزیابی و بیان هیجان، بهره برداری از هیجان) با کیفیت روابط زناشویی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ به طوری که بهره برداری از هیجان بیشترین تأثیر را داشت و مجموع این ابعاد توانستند 6/82 درصد تغییرات کیفیت روابط را تبیین کنند. همچنین تمامی ابعاد بخشش شامل درک واقع بینانه، تصدیق خطا، جبران عمل، دلجویی و احساس بهبودی با کیفیت روابط زناشویی همبستگی مثبت و معنادار داشتند و جبران عمل نقش کلیدی در پیش بینی کیفیت روابط زناشویی ایفا کرد. شفقت ورزی نیز با ابعاد مثبت مهربانی با خود، اشتراکات انسانی و ذهن آگاهی رابطه مثبت و معنادار و با ابعاد منفی قضاوت نسبت به خود، انزوا و همانندسازی افراطی رابطه منفی داشت. مجموع ابعاد شفقت ورزی 3/86 درصد واریانس کیفیت روابط را پیش بینی نمود. در نهایت، تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که ترکیب هوش هیجانی، بخشش و شفقت ورزی قادر است 7/84 درصد از واریانس کیفیت روابط زناشویی را پیش بینی کند؛ که در این میان بخشش بیشترین نقش پیش بینی را داشت. این نتایج تأکید می کند که هوش هیجانی، بخشش و شفقت ورزی به عنوان عوامل روان شناختی مهم، به طور معناداری با بهبود کیفیت روابط زناشویی در زنان متأهل سرپرست خانوار مرتبط هستند؛ بنابراین، پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی و مداخلات روان شناختی با هدف تقویت این مؤلفه ها به ویژه بخشش و مهارت های بهره برداری از هیجان و شفقت ورزی طراحی و اجرا شود تا زمینه ساز بهبود کیفیت روابط و افزایش رضایت زناشویی در این گروه گردد.

هوش هیجانی بخشش شفقت ورزی کیفیت روابط زناشویی