چکیده اختلال یادگیری خاص یکی از شایع‌ترین مشکلات تحصیلی در کودکان است که می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی بر عملکرد شناختی و پیشرفت آموزشی آنان اثر منفی بگذارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله مبتنی بر توانبخشی شناختی رایانه‌ای (آرام) بر مهارت های شناختی (حافظه فعال و سرعت پردازش) در دانش‌آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص انجام شد.این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل اجرا گردید. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر ۹ تا ۱۰ ساله مبتلا به اختلال یادگیری خاص بود که در نیمه دوم سال ۱۴۰۳ به مرکز مشاوره کودک و نوجوان درخشش شهرستان نجف‌آباد مراجعه کرده بودند. از میان آن‌ها ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند و با توجه به ملاک های ورود انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) گمارده شدند. پس از ریزش نمونه، تحلیل نهایی روی ۲۷ نفر انجام شد. ابزار پژوهش شامل خرده‌مقیاس‌های مرتبط از نسخه پنجم مقیاس هوش وکسلر کودکان (WISC-V) بود: خرده مقیاس‌های فراخنای ارقام و فراخنای تصویر جهت سنجش حافظه فعال و خرده مقیاس های رمزنویسی و نمادیابی جهت سنجش سرعت پردازش. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقه‌ای (سه جلسه در هفته) به‌صورت انفرادی مداخله توانبخشی شناختی رایانه‌ای آرام را دریافت کردند؛ در حالی‌که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS-27 و آزمون‌های تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تک‌متغیری تحلیل شد. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، اثر گروه بر حافظه فعال و سرعت پردازش معنادار بود (p < 0.001). همچنین نتایج تحلیل تک‌متغیره نشان داد اثر گروه بر فراخنای ارقام رو به جلو، فراخنای ارقام رو به عقب، فراخنای ارقام توالی، فراخنای تصویر، رمزنویسی و نمادیابی نیز معنادار بود (p < 0.001).این یافته‌ها بیانگر تأثیر مثبت و معنادار مداخله بر بهبود هر دو حوزه اصلی بودند. بر اساس نتایج، می‌توان استنباط کرد که توانبخشی شناختی رایانه‌ای آرام به‌طور مؤثری می‌تواند موجب بهبود حافظه فعال و سرعت پردازش در دانش‌آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص شود. بنابراین، کاربرد این رویکرد در مدارس و مراکز آموزشی توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها: توانبخشی شناختی رایانه‌ای (آرام) مهارت های شناختی حافظه فعال سرعت پردازش اختلال یادگیری خاص