مجله راهبردهای نو در روانشناسی و علوم تربیتی فصلنامه راهبردهای نو در روان شناسی و علوم تربیتی 2676-7295 The Effectiveness of Computerized Cognitive Rehabilitation (ARAM) on Cognitive Skills (Working Memory and Processing Speed) in Students with Specific Learning Disorder اثربخشی مداخله مبتنی بر توانبخشی شناختی رایانه‌ای (آرام) بر مهارت های شناختی (حافظه فعال و سرعت پردازش) در دانش‌آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA حیدر دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران محبوبه نویسنده مسئول، استادیار،گروه روانشناسی ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Abstract Specific Learning Disorder is one of the most prevalent academic difficulties in children and can significantly impair cognitive functioning and educational progress. The present study aimed to examine the effectiveness of a computerized cognitive rehabilitation intervention (ARAM) on cognitive skills (working memory and processing speed) in students with Specific Learning Disorder. This quasi-experimental study was conducted using a pretest–posttest design with a control group. The statistical population included all 9–10-year-old boys with Specific Learning Disorder who had referred to Derakhshesh Child and Adolescent Counseling Center in Najafabad during the second half of 2024. From this population, 30 students were selected through purposive sampling based on inclusion criteria and were randomly assigned to experimental and control groups (15 students in each). After sample attrition, the final analysis was performed on 27 participants. Research instruments consisted of relevant subtests from the Wechsler Intelligence Scale for Children–Fifth Edition (WISC-V): the Digit Span and Picture Span subtests for assessing working memory, and the Coding and Symbol Search subtests for assessing processing speed. The experimental group received individualized computerized cognitive rehabilitation sessions using the ARAM program for 12 sessions (45 minutes each, three sessions per week), whereas the control group received no intervention. Data were analyzed using SPSS-27 through multivariate and univariate analyses of covariance. The results of multivariate ANCOVA showed that, after controlling for pretest scores, the effect of group on working memory and processing speed was significant (p < 0.001). Univariate analyses further indicated significant group effects on forward digit span, backward digit span, digit sequencing, picture span, coding, and symbol search (p < 0.001). These findings indicate that the intervention had a positive and significant impact on improving both major cognitive domains. Based on the results, it can be concluded that computerized cognitive rehabilitation using the ARAM program can effectively improve working memory and processing speed in students with Specific Learning Disorder. Therefore, the implementation of this intervention in schools and educational centers is recommended. چکیده اختلال یادگیری خاص یکی از شایع‌ترین مشکلات تحصیلی در کودکان است که می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی بر عملکرد شناختی و پیشرفت آموزشی آنان اثر منفی بگذارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله مبتنی بر توانبخشی شناختی رایانه‌ای (آرام) بر مهارت های شناختی (حافظه فعال و سرعت پردازش) در دانش‌آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص انجام شد.این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل اجرا گردید. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر ۹ تا ۱۰ ساله مبتلا به اختلال یادگیری خاص بود که در نیمه دوم سال ۱۴۰۳ به مرکز مشاوره کودک و نوجوان درخشش شهرستان نجف‌آباد مراجعه کرده بودند. از میان آن‌ها ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند و با توجه به ملاک های ورود انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) گمارده شدند. پس از ریزش نمونه، تحلیل نهایی روی ۲۷ نفر انجام شد. ابزار پژوهش شامل خرده‌مقیاس‌های مرتبط از نسخه پنجم مقیاس هوش وکسلر کودکان (WISC-V) بود: خرده مقیاس‌های فراخنای ارقام و فراخنای تصویر جهت سنجش حافظه فعال و خرده مقیاس های رمزنویسی و نمادیابی جهت سنجش سرعت پردازش. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقه‌ای (سه جلسه در هفته) به‌صورت انفرادی مداخله توانبخشی شناختی رایانه‌ای آرام را دریافت کردند؛ در حالی‌که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS-27 و آزمون‌های تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تک‌متغیری تحلیل شد. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، اثر گروه بر حافظه فعال و سرعت پردازش معنادار بود (p < 0.001). همچنین نتایج تحلیل تک‌متغیره نشان داد اثر گروه بر فراخنای ارقام رو به جلو، فراخنای ارقام رو به عقب، فراخنای ارقام توالی، فراخنای تصویر، رمزنویسی و نمادیابی نیز معنادار بود (p < 0.001).این یافته‌ها بیانگر تأثیر مثبت و معنادار مداخله بر بهبود هر دو حوزه اصلی بودند. بر اساس نتایج، می‌توان استنباط کرد که توانبخشی شناختی رایانه‌ای آرام به‌طور مؤثری می‌تواند موجب بهبود حافظه فعال و سرعت پردازش در دانش‌آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص شود. بنابراین، کاربرد این رویکرد در مدارس و مراکز آموزشی توصیه می‌شود.

/downloadfilepdf/7325533