ایسکشوالیتی به‌عنوان تجربه‌ای چندبعدی و هویتی، پرسش‌های مهمی را در زمینه هویت جنسی، روابط و سلامت روان مطرح می‌کند. با وجود گسترش ادبیات پژوهشی در جهان، شواهد موجود پراکنده و ناهمگون است و عمدتاً بر جوامع غربی تمرکز دارد؛ همچنین در زمینه ایران تقریباً داده‌ای در دست نیست. این مرور نظام‌مند با هدف جمع‌بندی یافته‌های جهانی و شناسایی شکاف‌های پژوهشی برای بومی‌سازی انجام شد. جستجو در پایگاه‌های پابمد، سایک اینفو، اسکوپوس و گوگل اسکالر با کلیدواژه‌های «ایسکشوالیتی»، «هویت ایسکشوال» و «شکل‌گیری هویت» انجام گرفت. پژوهش‌های کیفی، کمی و آمیخته‌روش که به هویت‌یابی، روابط، سلامت روان یا چالش‌های اجتماعی پرداخته بودند، بدون محدودیت زبانی وارد مطالعه شدند. استخراج داده‌ها و ارزیابی کیفیت به‌صورت مستقل و دوبرابر انجام شد و برای تحلیل، از سنتز تماتیک و روایتی استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد: (۱) ایسکشوالیتی پدیده‌ای طیفی و سیال است و تعریف‌های پژوهشی از آن یکدست نیست؛ (۲) فرایند هویت‌یابی به دسترسی به واژگان مناسب و حمایت اجتماعی وابسته است؛ (۳) روابط افراد ایسکشوال متنوع است و بر پایه گفت‌وگو و مذاکره شکل می‌گیرد؛ (۴) بار روانی عمدتاً ناشی از انگ اجتماعی، پزشکی‌سازی و کمبود حمایت است، نه ناشی از خود هویت؛ و (۵) شواهد مربوط به جوامع غیرغربی، به‌ویژه ایران، بسیار محدود است. ایسکشوالیتی به‌خودی‌خود اختلال محسوب نمی‌شود و پیامدهای منفی بیشتر محصول عوامل اجتماعی و فرهنگی‌اند. در ایران، نیاز فوری به مطالعات همه‌گیرشناختی، اعتبارسنجی ابزارها، پژوهش‌های کیفی و طولی، و نیز طراحی مداخلات آموزشی و حمایتی وجود دارد. تقویت آموزش حرفه‌ای و سیاست‌های حساس به جنسیت نیز از اولویت‌ها به‌شمار می‌آید.

ایسکشوالیتی هویت جنسی هویت‌یابی سلامت روان روابط استیگما